Kıdem ve İhbar Tazminatının Hesabına Esas Ücret

Kıdem ve İhbar Tazminatının Hesabına Esas Ücret

Kıdem ve İhbar Tazminatı iş akdinin fesih edildiği tarihteki işçinin en son giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır.

Davacı hangi tarihte işten çıkmış ise o tarihte almış olduğu giydirilmiş brüt ücret kıdem ve ihbar tazminatına esas ücrettir.

Giydirilmiş brüt ücretin hangi ücretleri kapsadığına Giydirilmiş Brüt Ücretin Tespiti başlıklı yazımızdan bakabilirsiniz. 

Fazla Mesai Ücretinin Hesabında Ara Dinlenme Süreleri Düşülmelidir

İŞÇİ ALACAKLARI DAVASI - GÜNLÜK KANUNİ ARA DİNLENME SÜRELERİ DE DIŞLANDIKTAN SONRA FAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ ALACAĞININ HESAPLANMASI GEREĞİ - EKSİK İNCELEME İLE KARAR VERİLMESİ - HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Günlük kanuni ara dinlenme süreleri de dışlandıktan sonra, davacının dava dilekçesindeki talebi de gözetilerek hak kazandığı fazla çalışma ücreti alacağı hesaplanmalıdır. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

(4857 S. K. m. 17, 41) (1475 S. K. m. 14)

Dava ve Karar: Davacı, kıdem, ihbar tazminatı ile fazla çalışma ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin...'de güvenlik görevlisi olarak çalışırken birkaç müşterinin yaptığı taşkınlığa, amirlerinin talimatı üzerine yaptığı müdahele sırasında, davacı ve diğer güvenlik görevlisi arkadaşlarının kendilerini savunmak durumunda kaldıklarını, ertesi gün, davacı ve olaya müdahele eden birkaç kişinin iş sözleşmesinin feshedildiğini, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazmintı ve fazla mesai ücreti alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, davacının iş sözleşmesinin müşterilerle yaşanan tartışma sırasında orantısız güç kullanması nedeni ile haklı sebeple feshedildiğini, fazla mesai yapmadığı, yaptığında ise karşılığının bordrolarda gösterilerek ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Tic. A.Ş. vekili, davanın öncelikle husumetten reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın tümü ile reddine karar verilmiştir.

Karar, süresi içerisinde davacı tarafından temyiz edilmiştir.

...-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda davacı,... inşaat halinde iken güvenlik görevlisi olarak çalışmaya başladığını, ilk çalışmaya başladığı ay normal mesaisi haricinde otuz bir saat, bundan sonra ise hergün en az bir saat fazla çalışma yaptığını belirterek fazla mesai ücreti alacağının hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Davacının aylık olarak değişen dört variya sistemi ile çalıştığı ve kanuni ara dinlenme sürelerinin dışlanmasından sonra haftalık kırkbeş saati aşan fazla çalışmasının bulunmadığı gerekçesi ile anılan alacağın reddine karar verilmiştir. Mahkemenin davacının belirtilen şekilde vardiyalı çalıştığı dönem içerisinde fazla çalışma yapmadığı yönündeki tespitinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak tanık beyanlarına göre davacının, davalı işyerinde Ocak 2012 tarihine kadar haftanın altı günü 08.00-18:00 saatleri arasında çalıştığı, bu tarihten sonra vardiyalı sistemde çalışmaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple günlük kanuni ara dinlenme süreleri de dışlandıktan sonra, davacının dava dilekçesindeki talebi de gözetilerek Ocak 2012 tarihine kadar hak kazandığı fazla çalışma ücreti alacağı hesaplanmalıdır. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 16.01.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ

2015/14521 Esas -  2017/29 Karar  -  Tarihi: 16.01.2017

Fazla Mesainin Ücrete Dahil Olduğu Durumlarda Ancak Yılda 270 Saati Aşan Fazla Çalışmalar İçin Ücret Talep Edilebilir

YARGITAY 22. Hukuk Dairesi

2015/14868 2017/24 Karar Tarihi: 16.01.2017


İŞÇİLİK ALACAKLARI DAVASI - FAZLA MESAİNİN ÜCRETE DAHİL OLDUĞU DURUMLARDA ANCAK YILDA İKİ YÜZ YETMİŞ SAATİ AŞAN FAZLA ÇALIŞMALAR İÇİN ÜCRET TALEP EDİLEBİLECEĞİ - HÜKMÜN BOZULMASI GEREĞİ

ÖZET: Davacı, kıdem tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, ücret ile hafta tatili ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Fazla mesainin ücrete dahil olduğu durumlarda ancak yılda ikiyüzyetmiş saati aşan fazla çalışmalar için ücret talep edilebilecektir. Bu sebeple davacının ....ile yaptığı yazılı iş sözleşmesi veya bu dönem için imzaladığı yönetmelik varsa temin edilmeli, anılan belgelerde hüküm bulunduğu takdirde, şimdiki gibi hesaplamaya konu dönem için yılda ikiyüzyetmiş saat fazla çalışmanın ücrete dahil olduğunun kabulü ile sonuca gidilmelidir. Eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
(4857 S. K. m. 46, 63)

Dava: Davacı, kıdem tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, ücret ile hafta tatili ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ...tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili müvekkilinin ....bünyesinde pazarlama yöneticisi olarak çalışırken bu bankanın davalı banka ile birleşmesi sonucu yeni çalışma düzenine ilişkin gönderilen yazıyı ihtirazi kayıtla imzalaması üzerine istifaya zorlandığını, çalışma koşularında yapılan esaslı değişiklik sebebi ile iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini belirterek kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, yıllık izin ücreti ve ücret alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.
Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin devamsızlık sebebi ile haklı nedenle feshedildiğini, fazla çalışma alacağı bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karar, süresi içerisinde davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.
...-Dosyadaki yazılara, toplanan delilerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı işçinin hafta tatili ücretine hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında
uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 46. maddesinde, işçinin tatil gününden önce aynı Yasanın 63. maddesine göre belirlenmiş olan iş günlerinde çalışmış olması koşuluyla, yedi günlük zaman dilimi içinde yirmidört saat dinlenme hakkının bulunduğu belirtilmiş, işçinin hafta tatili gününde çalışma karşılığı olmaksızın bir günlük ücrete hak kazanacağı da 46. maddenin ikinci fıkrasında hüküm altına alınmıştır.

Hafta tatili izni kesintisiz en az yirmidört saattir. Bunun altında bir süre haftalık izin verilmesi durumunda, usulüne uygun şekilde hafta tatili izni kullandığından söz edilemez. Hafta tatili bölünerek kullandırılamaz. Buna göre hafta tatilinin yirmidört saatten az olarak kullandırılması halinde hafta tatili hiç kullandırılmamış sayılır.

Somut olayda mahkemece, davacı ayda bir pazar günü eğitim toplantılarına gitmiş isede eğitim kendisini geliştirmesine yardımcı bir faaliyet olduğundan davacının kazanımı gözetilerek hafta tatili alacağının reddine karar verilmiştir. Ancak gerek Dairemizin 10.09.2015 tarih, 2014/13987 esas, 2015/24596 karar sayılı kararı, gerekse Yargıtay 9. Hukuk Dairesi incelemesinden geçen emsal 2012/34218 esas, 2014/31770 karar sayılı ve 2013/3963 esas, 2014/ 40008 karar sayılı dosyalarında aynı davalıya karşı dava açan ve ayda bir eğitim seminerine katılan davacıların hafta tatili alacağının kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, davacının görevi, çalışma süresi, tanık beyanları ile emsal kararlar birlikte değerlendirildiğinde ayda bir Pazar hafta tatilinde çalıştığının kabulü dosya içeriğine uygun düşecektir.

3-Davacı ve davalı arasındaki diğer sorun davacının hak kazandığı fazla çalışma ücreti alacağının miktarı konusundadır.

Dosya içeriğine göre, davacı tanıklarının işverene karşı benzer nitelikte davaları olduğu anlaşılmakla birlikte, davacının görevi, davalı işyerindeki çalışma düzenine ilişkin emsal dosyalardaki tanık beyanları ve tüm dosya içeriğine göre fazla çalışma (ve fazla sürelerle çalışma) ücretinin hesaplanarak hüküm altına alınması isabetlidir. Ancak hesaplama sırasında davacının Dışbank A.Ş. ile imzaladığı sözleşmede fazla mesainin aylık ücrete dahil olduğuna ilişkin düzenleme sebebi ile yıllık ikiyüzyetmiş saat fazla mesai dışlanmıştır.

Yargıtay içtihatlarına göre, fazla mesainin ücrete dahil olduğu durumlarda ancak yılda ikiyüzyetmiş saati aşan fazla çalışmalar için ücret talep edilebilecektir. Bu sebeple davacının ....ile yaptığı yazılı iş sözleşmesi veya bu dönem için imzaladığı yönetmelik varsa temin edilmeli, anılan belgelerde hüküm bulunduğu takdirde, şimdiki gibi hesaplamaya konu dönem için yılda ikiyüzyetmiş saat fazla çalışmanın ücrete dahil olduğunun kabulü ile sonuca gidilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan sebeplerden BOZULMASIA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 16.01.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.